Thị trường việc làm: Nhiều cơ hội, thiếu nắm bắt

Những tháng cuối năm 2016, thị trường lao động có những chuyển biến tích cực như tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ tăng; tỷ lệ việc làm trong ngành nông lâm thủy sản giảm, thu nhập của lao động làm công ăn lương tăng lên.
Quan sát quý III cho thấy, tăng trưởng kinh tế không tạo thêm nhiều việc làm, tỷ lệ lao động làm công hưởng lương giảm, tỷ lệ thất nghiệp tăng lên. Song dự báo, bức tranh thị trường lao động năm 2017 có nhiều khởi sắc.

Những tháng đầu năm 2017, thị trường lao động có chiều hướng “ấm lên”, cơ hội việc làm của người lao động cũng theo đó mà nhiều hơn. Tuy nhiên, điều đáng nói là cơ hội chỉ dành cho những lao động có tay nghề, kinh nghiệm, còn với những lao động phổ thông thì khó khăn vẫn hoàn khó khăn.

Đặc biệt, năm 2016, phía Hàn Quốc tái mở cửa với thị trường lao động Việt Nam. Các công ty trong nước vì thế tiếp tục tuyển dụng xuất khẩu lao động sang thị trường này. Đây là tín hiệu vui đầu tiên về mảng xuất khẩu lao động.
Năm 2017, thị trường xuất khẩu lao động Trung Đông cũng được mở rộng. Đây là cơ hội tốt cho nhiều lao động giải quyết vấn đề việc làm trước mắt, đòi hỏi vốn ít, trình độ kỹ thuật thấp nên phù hợp với đa số đối tượng ở nông thôn.
Bên cạnh đó, thông tin từ Cục Quản lý đăng ký kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết, tính đến ngày 20/12, số doanh nghiệp thành lập mới trên toàn quốc là 110.100, tăng 16,2% so với năm 2015. Theo đánh giá, điều này hứa hẹn thị trường lao động nội địa sẽ đón nhận nhiều chuyển biến tích cực, tạo thêm nhiều công ăn việc làm cho lao động.

Riêng TP HCM, theo số liệu Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố, năm 2016, trên địa bàn TP HCM có 289.891 doanh nghiệp hoạt động, môi trường đầu tư càng được cải thiện, khuyến khích doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh với 54.194 lượt doanh nghiệp đăng ký thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh. Điều này có sự tác động tích cực đến thị trường lao động thành phố.
Theo Trung tâm Dự báo nguồn nhân lực và thông tin thị trường lao động TP HCM: Nhu cầu tuyển dụng lao động cuối năm có xu hướng tăng (36,85% so với quý III). Dự kiến quý I/2017 có khoảng 69.000 chỗ làm việc trống (trong đó tháng 1: 20.000 chỗ làm việc, tháng 2: 20.000 chỗ làm việc và tháng 3: 29.000 chỗ làm việc). Trong đó, về trình độ lao động phổ thông chiếm 28%, sơ cấp nghề – công nhân kỹ thuật lành nghề chiếm 17%, trung cấp 20%, cao đẳng – đại học – trên đại học 35%.
Theo các chuyên gia, thị trường lao động sẽ tập trung “nóng” ở một số nhóm nghề như: Công nghệ thực phẩm, bưu chính – viễn thông – dịch vụ công nghệ thông tin, điện tử – cơ điện tử, công nghệ sinh học, cơ khí tự động hóa, dệt may – giày da, dịch vụ – phục vụ, y dược – chăm sóc sức khỏe, du lịch – nhà hàng – khách sạn, dịch vụ thông tin tư vấn – chăm sóc khách hàng, kinh doanh – bán hàng, hành chính văn phòng…

Thời điểm giáp Tết Nguyên đán Đinh Dậu, xu hướng tuyển dụng nhiều lao động thời vụ ở các vị trí như: nhân viên đóng gói, bao bì sản phẩm, nhân viên phục vụ tại các hệ thống nhà hàng – các khu vui chơi giải trí, tiếp thị – quảng cáo sản phẩm, giao hàng nhanh, dịch vụ vận chuyển, chăm sóc cây cảnh, giúp việc nhà theo giờ… Đây là những lao động không đòi hỏi nhiều về kinh nghiệm.

Cũng theo Trung tâm Dự báo nguồn nhân lực và thông tin thị trường lao động TP HCM: Người lao động có nhu cầu ổn định công việc và đa số các doanh nghiệp thực hiện chính sách lương, thưởng và phúc lợi tốt nên mức độ thiếu hụt lao động sau Tết không cao (dưới 3%), mức độ dịch chuyển lao động cũng ở mức 15%, thể hiện sự gắn kết cung – cầu thị trường lao động, đặc biệt sự phát triển ổn định và chăm lo chính sách lao động của các doanh nghiệp


Cần người làm việc được chứ không cần bằng cấp


Theo ông Nguyễn Quốc Cường, Phó ban đào tạo, Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM, xu hướng việc làm năm 2017 là cần nhiều nhân lực hơn. Tuy nhiên, đây phải là nhân lực làm việc thật sự, không mất nhiều thời gian đào tạo lại chứ không liên quan nhiều đến bằng cấp. Nghĩa là doanh nghiệp cần nhiều nhân lực bậc CĐ, TCCN hơn là bậc ĐH. Tuy nhiên, sẽ khó khăn cho doanh nghiệp bởi xu hướng lựa chọn học ĐH vẫn đang chiếm đa số. Cũng theo ông Cường, những ngành như hàn, cơ khí, công nghệ thông tin, điện – điện tử… đang rất “khát” nhân lực.
Theo ông Nguyễn Tường Quang, Trưởng bộ phận quản lý nguồn tuyển, Ngân hàng Sacombank, hiện nay các ngân hàng bắt đầu tuyển dụng rầm rộ trở lại. Năm 2017 dự kiến ngân hàng sẽ tuyển khoảng 2.000 nhân sự cho các phòng ban, chi nhánh. Số lượng này vừa tuyển các vị trí mới vừa bổ sung cho nhân sự cũ nghỉ việc.
Đại diện Tập đoàn FPT cũng cho hay ước tính trong giai đoạn 2016 – 2020 tập đoàn cần tuyển khoảng 50.000 nhân sự ở nhiều vị trí.


Để nắm bắt được cơ hội việc làm 

Bản thân người lao động cũng cần “tự cứu mình” bằng cách nâng cao trình độ, liên tục học hỏi nâng cao tay nghề, tham gia các khóa đào tạo để đáp ứng được nhu cầu của các nhà tuyển dụng. “Theo phân tích của chuyên gia lao động, những dấu hiệu kinh tế khởi sắc gần đây của thị trường lao động trong năm 2017 là do xu hướng dịch chuyển đầu tư của các doanh nghiệp Nhật Bản, Hàn Quốc vào Việt Nam; đồng thời nguồn vốn tín dụng cho năm 2017 khá lớn, trong đó ưu tiên cho sản xuất – kinh doanh, chính vì vậy, cơ hội việc làm trong năm 2017 sẽ ngày càng dồi dào hơn. Điều quan trọng là người lao động phải biết nắm bắt lấy thuận lợi này và tự tạo ra cơ hội cho mình”, một chuyên gia cho biết.